Studie in Nature toont aan hoe de “For You”-feed conservatieve content bevoordeelt, traditionele media minder zichtbaar maakt en politieke opvattingen structureel naar rechts verschuift.
Door Peter Vandermeersch
De afgelopen tijden ben ik steeds meer geboeid geraakt door de invloed van algoritmes op de journalistiek. Hoe bepalen ze wat we zien? Welke stemmen versterken ze? Welke meningen verdwijnen naar de achtergrond? Vanuit die nieuwsgierigheid las ik het voorbije weekend een recente studie in het toonaangevende tijdschrift Nature, (S'ouvre dans une nouvelle fenêtre) die een verontrustend licht werpt op de rol van het algoritme van X (voorheen Twitter).
Volgens onderzoekers van onder meer de Bocconi Universiteit, de universiteit van Sankt Gallen en de Paris School of Economics functioneert de zogeheten “For You”-feed niet als een neutrale doorgeefluik van informatie, maar als een sturende, politiek gekleurde kracht die de traditionele journalistiek naar de achtergrond dringt.
In vergelijking met een chronologische tijdlijn vermindert de zichtbaarheid van accounts van traditionele media in de “For You”-feed met 58,1 procent. Tegelijk krijgen politieke activisten 27,4 procent meer bereik en wordt entertainmentcontent 21,5 procent vaker gepromoot.
Uit het onderzoek blijkt dat gebruikers via de algoritmische feed vaker worden blootgesteld aan conservatieve content. Berichten met een conservatieve inslag hebben circa 20 procent meer kans om door het algoritme te worden verspreid, terwijl dat voor liberale berichten slechts 3,1 procent bedraagt.
Die blootstelling blijft niet zonder gevolgen: de politieke opvattingen van gebruikers verschuiven meetbaar naar rechts.
De studie volgde bijna 5.000 Amerikaanse gebruikers gedurende zeven weken en toont aan dat deze algoritmische selectie directe impact heeft op de publieke opinie. Gebruikers die hoofdzakelijk de “For You”-feed te zien kregen, besteedden meer aandacht aan Republikeinse thema’s zoals immigratie, inflatie en misdaad.
Ze ontwikkelden bovendien meer weerstand tegen strafrechtelijke onderzoeken naar Donald Trump en namen een pro-Russischer standpunt in over de oorlog in Oekraïne. De waardering voor de Oekraïense president Volodymyr Zelensky daalde in deze groep met 7,4 procentpunt.
Opvallend is dat de algoritmische feed ontworpen lijkt om maximale interactie te genereren: berichten ontvangen er gemiddeld 480 procent meer likes en 408 procent meer reposts dan in een chronologische weergave. Wat engagement stimuleert, blijkt echter niet noodzakelijk bij te dragen aan een evenwichtige informatievoorziening.
Een van de meest zorgwekkende bevindingen is dat de invloed van het algoritme niet eenvoudig kan worden teruggedraaid. Wanneer gebruikers overschakelen van de algoritmische naar de chronologische feed, blijft het effect deels bestaan. Dat komt doordat het algoritme hen actief aanzet om nieuwe accounts te volgen, met name conservatieve politieke activisten. Die accounts blijven vervolgens zichtbaar, ook in een niet-algoritmische tijdlijn.
De onderzoekers concluderen dat algoritmes op platforms als X niet langer kunnen worden beschouwd als neutrale technologie. Ze opereren feitelijk als een redactionele macht: ze bepalen welke informatie mensen bereikt, welke thema’s prioriteit krijgen en wie als tegenstander wordt gezien.
Net omdat sociale mediaplatforms een cruciale rol spelen in de informatievoorziening, maakt de studie duidelijk dat we behoefte hebben aan meer algoritmische transparantie. Alleen zo kan de democratische dialoog én de positie van de onafhankelijke journalistiek worden beschermd.
Correctie. Ik had in een eerder versie geschreven dat “de wetenschappers pleiten voor meer algoritmische transparantie”. Dat gebeurt niet expliciet in de studie die ik hier bespreek. Daarom paste ik dat aan.
Date
23/02/2026
